collab

Enige tijd geleden (nov. 2021, als ik in de metadata van de foto spiek) heb ik een tulpje gelast, in een spontane samenwerking met Millie, bekend van de leuke recycledieren.

Ik moet het nog een keertje verven, dus ik heb het niet in de tuin laten staan, maar zet het wel op mijn blog. Ik voel me namelijk eigenlijk helemaal niet zo thuis in de metaalbewerking: de herrie van een haakse slijper is mijn ding niet, zelfs niet met hele goeie oordoppen. Dus voor wie me kent is het misschien wel grappig om te zien dat ik het voor een keer toch wel leuk vond juist wat met metaalbewerking te doen.

Ik vind dergelijke metaal-kunst wel wat hebben. Zo’n tulpje is voor mij als “niet-metaaltovenaar” nog haalbaar (Met wat hulp), maar ingewikkelde sculpturen kan ik alleen naar kijken. Met bewondering, dat wel.

Voor wie wil kijken of m’n lasjes een beetje ergens op lijken nog de onderstaande foto’s. Waarbij ik wel eerlijk moet toegeven dat ik eerder, bij andere gelegenheden, ook al wat pogingen tot lassen had ondernomen. Ik heb eerder MIG gelast bij een goede vriend thuis en bij de Makerspace, en in de ‘space ook 1x TIG mogen proberen.

Van die 2 vond ik TIG meer lijken op solderen zoals electronica gesoldeerd wordt, omdat je verhit en dan draad toevoegt. Dat ‘voelt voor mij natuurlijker’ dan MIG waarbij de draad door het lasapparaat automatisch wordt aangevoerd en je dus niet voelt hoeveel en wanneer.

Ik zal me niet aan klimreken of onderzeeërs wagen, maar dit tulpje zal niet spontaan uit elkaar vallen. (Een echte tulp komt wel het jaar daarna weer op, dus wint het daarmee alsnog, maar dat vertel ik er gewoon niet bij)

Een tijdje terug poste ik een vreemd verhaal met veel e’s, en een toelichting er op. In de toelichting roep ik op om zelf eens te proberen een verhaal met enkel de e te schrijven. Daarop ontving ik van Jan Derogee in een reactie het volgende leuke gedichtje:

Engelbert het enge Engelse egeltje,
leefde ergens wel heel tevree.
Enkel met twee gele eendjes,
eentje heet er Elkje en eentje heet Esmee.

Eens er één een enkel enkeltje kreeg.
Eén enkel enkeltje Esbeek, geen elf, negen en twee.
Hetgeen enkel ellende geeft, ellende brengt het enkeltje teweeg.
Welke eend en egel deed er een enkeltje Esbeek met Steef en deed er mee?

Gesteggel deed ze denken en elk eendje deed het enkeltje wel weg.
En enkel Engelbert kreeg het enkeltje.
Elkje en Esmee hebben pech.
Engelbert deed Steef een belletje.

Met deze ellende, leek Engelbert ergens wel tevree.
“Welnee”, zee Engelbert het Engelse egeltje tegen Steef.
“Thee be zeef” en enkel Engelbert reed er met Steef mee.

Echter, Steef en Esbeek ergerde Engelbert best wel veel.
En Steef peste Engelbert met z’n Engelse “eksent”.
Elkje en Esmee elders deed Engelbert best wel eventjes erger ergeren.
En de best wel enge Esbekers ergeren Engelbert eveneens.

Het leed, deed Engelbert denken aan hen, Elkje en Esmee.
Echter Esmee en eveneens Elkje leken wel tevree met enge Engelbert het egeltje ergens ver weg.
En met z’n twee leefde de eendjes Elkje en Esmee best wel weer tevree.
Enkel het enge Engelse egeltje Engelbert, ergens heel ver weg (Esbeek) ergert de Esbekers eveneens.

Erg heh? The end

Zo’n reactie is hartstikke leuk natuurlijk, maar het zorgt er wel voor dat ik mag bedenken hoe met enkel de e als klinker uit te drukken dat ik het leuk vind positief waardeer dat het ook nog eens een keertje op rijm gezet is…

Met veel denken werd het:

Een tekst-esteet bemerkte elke keer: 
de regels met hetzelfde end betekenen me veel,
Het geeft de tekst geheel,
Net een beetje meer.

Bij het jongleerballenproject en jongleerkubussenproject liep ik er tegenaan dat de blauwe led’s van de jongleerbal als roze/paars op de foto komen. Er zitten rode, groene en blauwe led’s in om kleuren te mengen, maar als de camera blauw als roze ziet worden die mengkleuren op foto of video heel anders dan in het echt. De frustratie is niet te filmen, want iedereen die het filmpje bekijkt ziet gewoon de kleuren van het filmpje en weet niet hoe het er in het echt uit ziet. En op foto’s lijken de blauwe jongleerkubussen paars met roze, terwijl ze blauw zijn. Erg lastig als je ze wilt laten zien op een blog op internet, bijvoorbeeld. Kijk, dit is een helderblauwe kubus, zonder paarse vlekken:

Foto waarop een donker blauwpaarse kubus met roze/paarse vlekken te zien is.
RGB led’s zijn lastig te fotograferen: op deze foto komt blauw over als paars

RGB LED’s fotograferen is moeilijk (tenzij ze uit staan). Even zoeken op internet leert dat ik niet de enige ben die hier tegenaan loopt. Waarschijnlijk ziet de camera iets aan de blauwe LED dat als roze/rood/paars wordt opgevat. Zowel ‘mijn echte camera’ (Canon EOS 1300 D) als mijn ‘vorige’ camera (Canon A720IS) als de camera in m’n internetplankje zien de blauwe LED’s in de RGBLED van mijn jongleerbal niet als blauw maar als blauw-met-roze.

Dat vergt natuurlijk nader onderzoek. Zou het bij meer blauwe LED’s optreden? Dus ik heb een klein bergje blauwe LED’s gekocht in alle smaken golflengtes die mijn favoriete leverancier had (ongeacht de package, dus SMD en TH door elkaar), en heb samengewerkt met Aartsite. Aart heeft een monochromator. Daarmee hebben we de spectra van een aantal blauwe LED’s gemeten en ter vergelijking een kwiklamp (omdat daarvan de emissielijnen op bekende plekken zitten).

Zo kon uitgezocht worden welke golflengte blauw de LED uit de jongleerbal heeft. Dat blijkt ongeveer 445 nm, zie tabel. Verder zijn natuurlijk de vers ingekochte blauwe LED’s bekeken. Voor de gein heb ik ook een roze led gekocht, want als mijn camera blauw als roze ziet mag ‘ie het ook eens andersom proberen. Het spectrum van de roze led is interessant, omdat dit een blauwe LED met fosfor is: Er is een piek rond blauw en een hobbelige berg in het rode gebied.

Al de LED’s netjes genummerd, zodat bij te houden is welke welke is. De SMD leds met pinheaders zodat ze net zo makkelijk te verwisselen zijn als de led’s met pootjes in de meetopstelling
LED Nr.Artikelnummer ReicheltKorte omschrijving /
gespecificeerde golflengte (nm)
Gemeten
golflengte (nm)
Spanningsval (V)
bij 10 mA
1
LED LL 5-310 VI
5 mm led, paars, 400 nm3933,14
2
EVL 19-21UBC/C4
smd led, blauw, 428 nmruis
(niet fel genoeg)
3,74
3
KBT L-7113MBDL
5 mm led, blauw, 430 nm4403,89
4
LED 3-3000 BL
3 mm led, blauw, 458 nm4632,8
5
SLO SMD-B0603-0
smd led, blauw, 460 nm4642,8
6
WUE 151054BS0450
5mm led, blauw, 461 nm4612,76
7
WUE 150060BS750
smd led, blauw, 465 nm4632,85
8
LED 5-12000 BL
5 mm led, blauw, 466 nm4662,74
9
EVL 19-218/BHC
smd led, blauw, 468 nm4622,92
10
SLO SMD-B1206-0
smd led, blauw, 470 nm4642,81
11
SLOAN L5BG1N
5mm led, groen, 500 nm5013,30
12
LED LL 5-1000 PK
5 mm led, roze (blauwe led met fosfor, meerdere golflengten)zie spectrum2,74
13niet van toepassingDe LED uit de jongleerbal. (Ebay/ali oid. Gespecificeerde golflengte niet (meer) bekend)4453,14
14niet van toepassingStrawhat blauwe led uit samenkoopactie
van Leds-buy/Niels lang geleden. Gespecificeerde golflengte niet (meer) bekend.
4633,03
De monochromator. Op deze foto met LED 14 geplaatst.
De led’s, op volgorde 1 tot 14 vlnr.

Op deze foto’s staan alle LED’s op volgorde van links naar rechts, beginnend bij LED 1 links. LED 3 is van groen plastic maar geeft blauw licht. LED 12 is de roze LED. Diens rechterbuurman is LED 13: de LED uit de jongleerbal. (Dat is de een-na meest rechtse)

En met de LED’s aan wordt het eigenlijk direct duidelijk:

En met de LED’s aan, waarbij de SMD led’s 10 en 13 naar het papiertje toe gedraaid zijn (om de reflectie te zien). De volgorde is gelijk: 1 t/m 14 vlnr.

LED 12 is roze en LED 11 is groen, de rest blauw. Maar op de foto lijkt LED nr 13 net zo roze als z’n linker buurman (12). In werkelijkheid is LED 13 net zo blauw als zijn rechterbuurman (14) of eender welk van de andere blauwe LED’s. De meest linker LED (LED 1) heeft op de foto ook een paarsroze schijn die er in het echt niet is. LED 1 is de 400 nm LED (geschikt als geldtestertje/blacklight).

Van de geteste blauwe LED’s treed het “mijn camera ziet ze als roze!” effect dus het sterkst op bij precies díe LED die in de jongleerballen zit. LED 13 piekt op ongeveer 440 nm. LED 3 en LED 4 zitten hier qua golflengte bij in de buurt maar worden niet zó sterk als LED 13 als roze gezien door de camera.

Hoe sterk het effect optreed is afhankelijk van de camera-instellingen: ook de geldtester-led kan als roze gezien worden. Maar de blauwe jongleerbal-led is ongeacht de camera-instellingen niet als blauw te fotograferen. Sowieso komt het blauw op camera anders over dan in het echt, bij alle LEDs. Zo lang het maar blauw blijft vind ik dat niet echt erg. De “Auto” instelling van “image effect” werkt hierbij gelukkig goed. “Neutraal” valt vreemd genoeg tegen. Ook witbalans en al dan niet flitsen heeft effect. LED 13 wijkt echter altijd sterk af van de anderen.

Dezelfde LED’s, in de zelfde volgorde, met andere camera-instellingen.

Als ik nog eens iets met RGB licht wil doen, al dan niet in combinatie met jongleerballen, moet ik dus 1 van de vele andere LED’s hebben, maar precies niet 13. Ik heb destijds precies de verkeerde led’s gekocht. Waarschijnlijk is het handig ergens rond de 465 nm te gaan zitten en rond de 445 nm te vermijden. Dan nog is het opletten met camera-instellingen.